Kahraman Türk Kadınları
Şerife Bacı, Kurtuluş Savaşı’nda yaşlı kadın ve erkekler ile birlikte İnebolu’da bulunan cephaneleri Ankara’ya götürmesinde çocuğu ve kağnısıyla yer alırken kış şartları nedeniyle Aralık 1921’de donarak öldü… Anlatılan odur ki, cephane ıslanmasın diye battaniyesini cephaneye sarmış, bebeğine de sarılıp donmaması için uğraş vermiştir…
Halide Edip, 1919 yılında İstanbul halkını ülkenin işgaline karşı harekete geçirmek için yaptığı konuşmarıyla zihinlerde yer etmiş usta bir hatiptir. Kurtuluş Savaşı’nda cephede Mustafa Kemal’in yanında görev yapmış, sivil olmasına rağmen rütbe alarak bir savaş kahramanı sayılmıştır. Anadolu Ajansı’nın kurulmasında rol alarak gazetecilik de yapmıştır.
Albay Hafız Halit Bey, komutasındaki 70. alayla birlikte Milli Mücadele saflarına katılmış; ancak eşi Hadiye Hanım daha 24 yaşındayken vereme kurban gittiğinden ve o yıllarda İstanbul işgal altında olduğundan, küçük kızını da yanında götürmek zorunda kalmıştır. Böylece küçük Nezahat’i daha 9 yaşındayken cepheyle tanıştırmış, 12 yaşına kadar tam üç sene müddetle cepheyle bilfiil babasının yanında savaşmıştır. Gösterdiği kahramanlıklarla 70. alayın simgesi olmuş, alay kızlı alay diye anılınca Mustafa Kemal’in ve İsmet Paşa’nın dikkatini çekmiştir.
Fatma Seher Erden, nam-ı diğer Kara Fatma, Türk Kurtuluş Savaşı’nın en önemli kadın kahramanlarından biridir. 1888 yılında Erzurum’da doğan Kara Fatma, asker bir aileden gelmekteydi. Subay Dervişlerden Ahmet Bey ile evlendikten sonra askerlik hayatına aktif olarak katılmaya başladı. Balkan Savaşları sırasında eşini yalnız bırakmayarak cepheye gitti ve askerlik hayatını eşiyle birlikte paylaştı. Bu dönemde savaş tecrübesi edinen Kara Fatma, kısa süre sonra savaşın acı yüzüyle daha derin bir şekilde tanışacaktı.
I. Dünya Savaşı ve Eşinin Şehadeti
I. Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cephesi’nde mücadele eden Kara Fatma, ailesinden dokuz-on kadınla birlikte aktif olarak savaştı. Eşi Binbaşı Ahmet Bey’in Sarıkamış Harekatı sırasında şehit olduğu haberini aldığında büyük bir acı yaşadı, ancak bu durum onu mücadeleden vazgeçirmedi. Ailesiyle birlikte Erzurum’a geri döndü ve savaşın devam eden zor şartları altında halkın ve cephe gerisindeki askerlerin ihtiyaçlarını karşılamak için çalışmalara katıldı. Mücadelesi, kadınların savaşta nasıl önemli roller üstlenebileceğinin bir örneği oldu.
Kurtuluş Savaşı’nda Rolü ve Milis Komutanlığı
1919 yılında Sivas Kongresi döneminde, Mustafa Kemal Atatürk ile bizzat görüşmek için Sivas’a gitmeye karar verdi. Onunla yaptığı görüşme sonucunda milis müfreze komutanı olarak görevlendirildi. Aldığı bu sorumlulukla Kara Fatma, Anadolu’nun işgale karşı direnişine aktif olarak katıldı. İstanbul’a giderek burada silah ve adam kaçırma gibi direniş faaliyetlerini organize etti. İstanbul’daki faaliyetleriyle işgal kuvvetlerine ciddi zararlar verdi ve yeraltı direnişinin önemli isimlerinden biri haline geldi.
İzmir’in Yunan işgaline uğraması üzerine, İzmir’e giderek kurtuluşu için savaşa katıldı. Burada, kadınlardan ve gönüllülerden oluşan bir milis birliği kurarak fiilen savaşın içinde yer aldı. Kara Fatma’nın cesareti ve liderlik yetenekleri, sadece erkek askerler arasında değil, kadın savaşçılar arasında da büyük bir etki yarattı. Birlikleriyle Ege Bölgesi’nde Yunan kuvvetlerine karşı direniş göstermeye devam etti ve İzmir’in kurtuluşuna katkıda bulundu.
Savaştan Sonraki Yılları ve Unutulması
Savaş sonrası, Kara Fatma’nın gösterdiği kahramanlıklar halk arasında büyük takdir topladı. Ancak Cumhuriyetin kuruluşu sonrasında, Kurtuluş Savaşı’na katılan diğer birçok kahraman gibi, onun da adı zamanla unutulmaya başladı. Savaştan sonra mütevazı bir yaşam süren Kara Fatma, savaşın izleri ve yorgunluğu ile hayatını sürdürdü. Geçimini sağlamak için zor dönemler geçirdiği bilinir. Yıllar boyunca maddi sıkıntılarla mücadele eden Kara Fatma, vefatından önce büyük ölçüde unutulmuştu.
Ancak, Kurtuluş Savaşı’nda üstlendiği kritik rol, askeri başarısı ve Türk kadınlarının mücadelesine yaptığı katkılar daha sonra yeniden hatırlanmış ve takdir edilmiştir. Fatma Seher Erden, savaş boyunca gösterdiği cesaretle sadece bir asker değil, aynı zamanda Türk kadınlarının gücünün bir simgesi olarak anılmaktadır. Cesareti, disiplini ve vatanseverliğiyle Kurtuluş Savaşı’nın kahramanları arasında yerini almıştır.
Fatma Seher Erden’in Mirası
Kara Fatma, Türk kadınlarının Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünün en güçlü sembollerinden biridir. Liderlik ettiği milis birlikleri ve cephedeki aktif rolü, onun ne denli cesur ve kararlı bir karaktere sahip olduğunu gösterir. Savaş sonrası yaşadığı unutulmuşluk, birçok kahramanın yaşadığı ortak bir kader olmasına rağmen, bugün onun adı yeniden anılmakta ve kadın kahramanlar arasında öne çıkmaktadır. Türk kadınlarının özgürlük ve bağımsızlık mücadelesine yaptığı katkı, onun tarihimizdeki özel yerini sağlamlaştırmaktadır.
Fatma Seher Erden, Kurtuluş Savaşı’nın en güçlü kadın figürlerinden biri olarak, askeri başarıları ve liderlik yetenekleriyle tarihteki yerini almış ve Türk milletine örnek olmuştur.
Halime Kocabıyık, Kurtuluş Savaşı’nın kahraman kadınlarından biri olarak Türk tarihine adını yazdırmıştır. 1898 yılında Kastamonu’da doğan Halime, henüz genç yaşta ülkesinin içinde bulunduğu zor durumu görerek mücadeleye katılmaya karar verdi. Ailesinin “kızım gitme” şeklindeki yalvarışlarına aldırış etmeden vatanı için mücadeleye atıldı. Ancak o dönem kadınların cepheye katılması çok yaygın olmadığından, Halime Çavuş bu zorlu yola erkek kılığına girerek çıktı. Saçlarını kazıttı, erkek gibi traş oldu ve adını “Halim Çavuş” olarak tanıttı. Uzun bir süre boyunca çevresindekiler onun bir kadın olduğunu fark etmeden, Türk askerleriyle omuz omuza savaştı.
Kurtuluş Savaşı’ndaki Rolü ve Fedakarlığı
Halime Çavuş, Kurtuluş Savaşı sırasında özellikle mühimmat taşımada önemli görevler üstlendi. Zorlu cephe koşullarında büyük bir cesaret ve kararlılıkla görev yaparken, birçok defa düşmanın açtığı ateşe maruz kaldı ve bu saldırılardan birinde bir ayağı sakat kaldı. Ancak yaşadığı bu zorluklara rağmen savaşı bırakmadı ve mücadelesine devam etti. Bir keresinde İnebolu’dan cepheye cephane taşırken, Mustafa Kemal Paşa ile karşılaştı. O sırada karşılaştığı kişinin Mustafa Kemal olduğunu bilmeyen Halime Çavuş’a, Paşa “Sen üşümüyor musun böyle?” diye sordu. Halime Çavuş ise ona cesurca, “Bey, 100 bin kişi kurtulacak, ben öleceğim de ne olacak?” diyerek vatanı için her türlü fedakarlığı yapmaya hazır olduğunu ifade etti. Bu cevap, onun cesaretinin ve vatan sevgisinin güçlü bir sembolü olarak hafızalara kazındı.
Savaş Sonrası Yaşamı ve Anısı
Kurtuluş Savaşı’nın ardından Halime Çavuş’un kadın olduğu ortaya çıktığında, halk arasında büyük bir saygı kazandı. Ancak, diğer pek çok kadın kahraman gibi Halime Çavuş da savaşın bitmesinden sonra uzun yıllar boyunca hak ettiği değeri görmedi. Savaşın ardından Kastamonu’ya dönerek mütevazı bir yaşam sürdü ve 1976 yılında hayatını kaybetti. Yaşamı boyunca gösterdiği kahramanlıklar ve fedakarlıklarla Türk milletinin bağımsızlık mücadelesine büyük katkılar sağlayan Halime Çavuş, kadınların Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünün en önemli temsilcilerinden biri olarak anılmaktadır.
Halime Çavuş, cesareti, fedakarlığı ve vatan sevgisiyle Türk tarihinin unutulmaz kadın kahramanlarından biri olarak anılmaktadır. Onun mücadelesi, kadınların Kurtuluş Savaşı’na olan katkısını ve bağımsızlık için verilen fedakarlıkları simgelemektedir.
Hafız Selman İzbeli, Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet döneminde Türk kadınlarının sosyal ve siyasi hayattaki yerini güçlendiren önemli bir figürdür. Kastamonu’nun ileri gelen ailelerinden gelen İzbeli, varlıklı bir ailenin kızı olmasına rağmen halkıyla iç içe yaşamış, Kurtuluş Savaşı sırasında gösterdiği fedakarlıklarla halkın gönlünde taht kurmuştur. Kurtuluş Savaşı’nda Kastamonu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Kadınlar Kolu’nun kurucularından biri olan Hafız Selman, Kastamonu’da kadınları örgütleyerek asker için çorap, fanila gibi ihtiyaçları ördürüp cepheye göndermiştir. Sadece cephe gerisinde değil, asker Kastamonu’ya geldiğinde onları yolda karşılayarak doyurmuş ve destek olmuştur. Halkın arasında güçlü bir lider olan Hafız Selman, Kastamonu’nun ilk kadın meclis üyesi olma onurunu da taşıyordu.
Cumhuriyet Kadını ve Siyasi Hayatı
Sıkı bir Atatürk hayranı olan ve kendisini her zaman bir “Cumhuriyet Kadını” olarak tanımlayan Hafız Selman İzbeli, Cumhuriyet’in ilanından sonra büyük bir azimle yeni Türk harflerini öğrenmiş ve her fırsatta Atatürk devrimlerine olan bağlılığını dile getirmiştir. Ona milletvekilliği teklifi bile yapılmış, ancak bu teklifi reddetmiştir. Kendi deyimiyle “Hafız” olduğu için başını açamayacağını ve bu yüzden milletvekili olamayacağını söylemiştir. Bu karar, onun dini değerlerine olan bağlılığı ile Cumhuriyet ideallerine olan sadakatini bir arada yaşadığını göstermektedir. Hafız Selman, hem dini inançlarına bağlı kalmış hem de Atatürk devrimlerine olan desteğini her zaman dile getirmiştir. 1951 yılında hayatını kaybeden Hafız Selman İzbeli, Türk kadınının Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet dönemindeki rolünü en iyi temsil eden isimlerden biri olarak anılmaktadır.
Hafız Selman İzbeli, hem Kurtuluş Savaşı’ndaki fedakarlıklarıyla hem de Cumhuriyet dönemindeki öncü kimliğiyle Türk kadınlarının güçlü bir temsilcisi olmuştur. Dini inançlarına ve Cumhuriyet devrimlerine olan bağlılığı, onu dönemin önemli bir figürü yapmış ve toplumda derin bir iz bırakmıştır.
Gördesli Makbule, Türk Kurtuluş Savaşı’nın kadın kahramanlarından biri olarak bilinir. 1902 yılında doğan Makbule Hanım, henüz bir yıllık evliyken eşinin yanında Milli Mücadele’ye katılmaya karar vermiştir. 15 Mayıs 1919’da Yunan ordusunun İzmir’i işgaliyle birlikte Batı Anadolu’daki işgal süreci başlamış, bu durum Makbule’nin savaşta aktif rol almasını tetiklemiştir. 7 Kasım 1921’de kocası Halil Efe ile birlikte Türk çetelerine katılarak, Yunan kuvvetleriyle girdiği çatışmalarda yer almıştır. Yunan ordusunun Sakarya Muharebesi’nde yaşadığı yenilgi sonrasında Afyon mevzilerine çekilmesiyle birlikte, Makbule ve Halil Efe’nin çetesi, düşman askerlerine karşı direnişlerini sürdürmüştür.
Savaşın İçinde Bir Kahraman
Makbule Hanım, kocası Halil Efe’nin Gördes-Sındırgı-Akhisar bölgesinde yürüttüğü direniş faaliyetlerine aktif olarak katılmıştır. Yunan kuvvetleri ile çıkan çatışmalarda cesurca mücadele eden Makbule, bir gün Kocayayla baskınında geri çekilen silah arkadaşlarına cesaret vermek için öne atılmıştır. Bu cesareti onu, erkek askerler kadar cesur bir savaşçı olarak tanımaya olanak sağlamış, fakat bu atılımı başından vurulmasına ve şehit olmasına yol açmıştır. Savaşın içinde gösterdiği cesaret ve fedakarlıkla, Gördesli Makbule, sadece bir eş değil, aynı zamanda bir kahraman olarak Türk tarihine damga vurmuştur.
Makbule Hanım, Türk kadınının Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünü ve cesaretini simgeleyen önemli bir figür olarak, milli mücadeledeki katkılarıyla unutulmaz bir miras bırakmıştır.
Gördesli Makbule, genç yaşta hayatını kaybetmiş olsa da, Türk milletinin bağımsızlığı için gösterdiği cesaret ve fedakarlık, onu tarih sayfalarında daima hatırlanacak bir kahraman yapmıştır.
Nene Hatun, Türk direnişinin sembol isimlerinden biri olarak, 1857 yılında Erzurum’da dünyaya gelmiştir. 8 Kasım 1877’de Rus işgalinin Erzurum’a ulaşmasıyla birlikte düşmanın Aziziye Tabyası’nı ele geçirdiği haberinin cami minarelerinden duyurulması üzerine, beşikteki bebeğini bırakarak tabyalara koşmuştur. Savaş esnasında cesurca mücadele ederken yaralanan Nene Hatun, Türk askerlerinin direnişine katılarak vatanı için büyük bir fedakarlık göstermiştir. Savaşın ardından Erzurum’un Eminkurbu mahallesine yerleşmiş, burada dört erkek ve iki kız çocuğu dünyaya getirmiştir. Oğullarından ikisi, I. Dünya Savaşı sırasında şehit düşmüştür.
Nene Hatun, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinde önemli bir simge haline gelmiş ve 1952 yılında kendisine “3. Ordunun Nenesi” unvanı verilmiştir. Hayatı boyunca gösterdiği cesaret ve fedakarlık, onu Türk kadınları arasında bir kahraman olarak öne çıkarmıştır. 22 Mayıs 1955 tarihinde zatürre hastalığı nedeniyle hayatını kaybeden Nene Hatun, cenazesi ile Aziziye Şehitliği’nde resmi törenle toprağa verilmiştir. Nene Hatun, milli mücadeledeki kahramanlıklarıyla Türk tarihine adını altın harflerle yazdırmış ve Türk milletinin bağımsızlık sembollerinden biri olarak anılmaya devam etmektedir.
Nene Hatun, vatanı için gösterdiği cesaret ve fedakarlıklarla, Türk kadınlarının Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünü ve önemini simgeleyen unutulmaz bir figür olmuştur.
Çete Emir Ayşe, Türk Kurtuluş Savaşı’nda önemli bir rol oynamış kahraman kadınlardan biridir. 1894 yılında doğan Emir Ayşe, Yunan askerlerinin Aydın’a doğru ilerlemesi sırasında iki arkadaşıyla birlikte Menderes Nehri’nin diğer tarafına geçmeye çalışırken, arkadaşlarının kayıktan düşüp boğulması üzerine geri dönmek zorunda kalmıştır. Bu trajik olayın ardından, Çanakkale’de ölen kocasından kalan tek hatıra olan elmas küpelerini bozdurarak kendisine bir tüfek almış ve dağa çıkarak Yörük Ali Efe’ye katılmıştır. Emir Ayşe, 7 Eylül 1922’ye kadar Yunan ordusuna karşı kahramanca savaşarak Aydın’ın kurtuluşunda önemli bir katkı sağlamıştır.
Savaş sonrası, Mustafa Kemal Atatürk’ün katıldığı bir törende, Emir Ayşe’nin de aralarında bulunduğu kahramanlara İstiklal Madalyası takdim edilmiştir. Emir Ayşe, bu madalyayı, “Savaştım Yunana karşı, elimde kalan en değerli şey Atatürk’ün göğsüme taktığı İstiklal Madalyası’dır” diyerek büyük bir gururla anmıştır. Bu ifadeleri, onun vatan sevgisini ve bağımsızlık mücadelesine olan bağlılığını açıkça ortaya koymaktadır. 1967 yılında hayata veda eden Çete Emir Ayşe, Türk kadınlarının Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünü simgeleyen önemli bir figür olarak tarihimize geçmiştir.
Çete Emir Ayşe, cesareti ve fedakarlığıyla Türk tarihine damga vuran bir kahraman olarak anılmaya devam etmektedir.
Tayyar Rahime, Adana doğumlu bir kahraman kadın olarak Türk Kurtuluş Savaşı’nda önemli bir rol oynamıştır. 1920 yılında Türkler ile Fransızlar arasında gerçekleşen çatışmalara katılan Rahime Hanım, savaşın ilk dönemlerinde keşif görevleri ve cephe gerisinde kundakçılık yapmıştır. Bu görevlerini büyük bir cesaretle yerine getirmiş ve zamanla cephede de aktif olarak savaşa katılmıştır.
1920’de Türk askerleri arasında yorgunluk ve korku nedeniyle bir duraksama yaşandığında, Rahime Hanım cesur bir çıkış yaparak “Ben kadın olduğum halde ayakta duruyorum da, siz erkek olarak yerlerde sürünmekten utanmıyor musunuz?” diyerek askerlerin moral bulmasına ve toparlanmasına yardımcı olmuştur. Aynı muharebede, ateş hattında kalan iki arkadaşını korumak için cesurca öne atılmış, ancak bu eylemi sonucunda şehit olmuştur. Tayyar Rahime, cesareti ve fedakarlıklarıyla Türk kadınlarının Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünü simgeleyen önemli bir figür olarak anılmaya devam etmektedir.
Tayyar Rahime, milli mücadelede gösterdiği kahramanlıklarla Türk tarihine adını yazdırmış ve vatan sevgisiyle hareket eden kadınların sembollerinden biri olmuştur.
Adile Onbaşı, Türk Kurtuluş Savaşı’nın kahraman kadınlarından biri olarak bilinir ve silah arkadaşları arasında “Kara Fatma” adıyla anılmaktadır. 1870 yılında Tarsus’ta doğan Adile Hanım, 1919 yılında Kuva-i Milliye saflarına katılarak silah almış ve milli mücadeleye aktif olarak destek vermiştir. Afyon Savaşı’na 8-10 kişilik bir milis kuvvetiyle katılmış ve Tarsus’un kurtarılmasında önemli katkılarda bulunmuştur.
Adile Onbaşı, cesareti ve kararlılığı ile tanınmış, 78 yaşında bile sırtına yüklediği top mermileri ile önde yürüyerek mücadele etmiştir. Türk milletinin bağımsızlık mücadelesine olan bağlılığı, onun tarih boyunca anılmasını sağlayan önemli bir özellik olmuştur. 1948 yılında vefat eden Adile Onbaşı, Türk kadınlarının Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünü simgeleyen önemli bir figür olarak hafızalarda yer etmiştir.
Adile Onbaşı, gösterdiği cesaret ve fedakarlıkla, milli mücadelenin sembollerinden biri olmuştur.
Hatı Çırpan, Türk Kurtuluş Savaşı döneminde ülkesine büyük katkılarda bulunmuş bir kahraman kadındır. 1890 yılında doğan Satı, İstiklâl Harbi sırasında orduya malzeme sağlamak için mücadele etmiş, bu süreçte çiftçilik yaparak halkına ve askerlerine destek olmuştur. Harf İnkılabı’nın ardından açılan Millet Mektepleri’nde okuma-yazma öğrenerek eğitimine önem vermiştir.
26 Ekim 1933’te kadınlara muhtar olma hakkı verilmesiyle birlikte Kazan köyünün muhtarlık seçimlerini kazanarak, babasının ardından muhtar seçilen Türkiye’nin ilk kadın muhtarlarından biri olmuştur. Ayrıca, 1935 seçimlerinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne giren 18 kadın milletvekilinden biri olarak, Türk kadınlarının siyasetteki yerini güçlendirmiştir. 1956 yılında vefat eden Hatı Çırpan, cesareti ve azmiyle Türk kadınlarının Kurtuluş Savaşı ve sonrasındaki mücadelelerinde sembol isimlerden biri olarak anılmaktadır.
Hatı Çırpan, gösterdiği liderlik ve fedakarlıkla, Türk kadınlarının toplumdaki rolünü ve önemini vurgulayan önemli bir figürdür.
Halime Kaptan, 1882 yılında Cide’nin Malyas köyünde doğmuş ve hayatı boyunca vatanına önemli hizmetlerde bulunmuş bir kahraman kadındır. Asıl adı Rahime Demirel olan Halime Kaptan, Hüseyin oğlu İzzet ile evlenerek Memiş köyüne gelin gitmiştir. Kurtuluş Savaşı’nın karanlık günlerinde, özellikle Cide’ye erzak ve İnebolu’ya cephane taşıma görevlerinde yer alarak önemli bir rol üstlenmiştir.
Rıfat Ilgaz’ın eserlerinde “Halime Kaptan” olarak anılan bu cesur kadın, İstanbul’dan İnebolu’ya cephane kaçırılması sırasında teknesiyle görev almış ve hırçın Karadeniz’in gözü pek kaptanı olarak tanınmıştır. Halime Kaptan, cesareti ve fedakarlığıyla, Türk kadınlarının milli mücadeledeki rolünü simgeleyen önemli bir figür olarak hafızalarda yer etmiştir. 23 Mart 1964 yılında vefat eden Halime Kaptan, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinde unutulmaz bir kahraman olarak anılmaktadır.
Halime Kaptan, gösterdiği cesaret ve azimle, Kurtuluş Savaşı’ndaki kadın kahramanların simgelerinden biri olmuştur.
Zekiye Hanım, Türk kadınlarının milli mücadeleye katkı sağlamak için gösterdiği azim ve kararlılığın simgelerinden biridir. 10 Aralık 1919 tarihinde Kastamonu’da düzenlenen İlk Türk Kadın Mitingi, bu kararlılığın en çarpıcı örneklerinden biri olarak tarihe geçmiştir. Miting, Darülmuallimat (Kız Öğretmen Okulu) bahçesinde gerçekleştirildi ve üç binden fazla Kastamonulu kadının katılımıyla ülkemizin işgalini ve insanlık dışı vahşetleri protesto etme amacı güdüyordu.
Tertip komitesi başkanı olarak Zekiye Hanım, bu önemli etkinlikte Darülmuallimat Müdiresi Hikmet Hanım, yardımcısı İclal Hanım ve Fırka Kumandanı Miralay Osman Bey’in kızı Refika Hanım ile birlikte konuşma yapmışlardır. Yaptıkları konuşmalarda, ülkelerinin içinde bulunduğu zor durumu ve yaşanan olaylardan duydukları derin üzüntüyü dile getirmişlerdir. Zekiye Hanım’ın liderliğindeki bu miting, Türk kadınlarının milli mücadeledeki rolünü pekiştiren ve toplumsal bilinci artıran önemli bir adım olmuştur.
Zekiye Hanım, cesareti ve kararlılığıyla, Türk kadınlarının bağımsızlık mücadelesindeki etkinliğini ve gücünü ortaya koymuştur.
Şerife Bacı, Kurtuluş Savaşı’nda yaşlı kadın ve erkekler ile birlikte İnebolu’da bulunan cephaneleri Ankara’ya götürmesinde çocuğu ve kağnısıyla yer alırken kış şartları nedeniyle Aralık 1921’de donarak öldü… Anlatılan odur ki, cephane ıslanmasın diye battaniyesini cephaneye sarmış, bebeğine de sarılıp donmaması için uğraş vermiştir…
Halide Edip, 1919 yılında İstanbul halkını ülkenin işgaline karşı harekete geçirmek için yaptığı konuşmarıyla zihinlerde yer etmiş usta bir hatiptir. Kurtuluş Savaşı’nda cephede Mustafa Kemal’in yanında görev yapmış, sivil olmasına rağmen rütbe alarak bir savaş kahramanı sayılmıştır. Anadolu Ajansı’nın kurulmasında rol alarak gazetecilik de yapmıştır.
Albay Hafız Halit Bey, komutasındaki 70. alayla birlikte Milli Mücadele saflarına katılmış; ancak eşi Hadiye Hanım daha 24 yaşındayken vereme kurban gittiğinden ve o yıllarda İstanbul işgal altında olduğundan, küçük kızını da yanında götürmek zorunda kalmıştır. Böylece küçük Nezahat’i daha 9 yaşındayken cepheyle tanıştırmış, 12 yaşına kadar tam üç sene müddetle cepheyle bilfiil babasının yanında savaşmıştır. Gösterdiği kahramanlıklarla 70. alayın simgesi olmuş, alay kızlı alay diye anılınca Mustafa Kemal’in ve İsmet Paşa’nın dikkatini çekmiştir.
Fatma Seher Erden (Kara Fatma) (1888 – 1955)
Fatma Seher Erden, nam-ı diğer Kara Fatma, Türk Kurtuluş Savaşı’nın en önemli kadın kahramanlarından biridir. 1888 yılında Erzurum’da doğan Kara Fatma, asker bir aileden gelmekteydi. Subay Dervişlerden Ahmet Bey ile evlendikten sonra askerlik hayatına aktif olarak katılmaya başladı. Balkan Savaşları sırasında eşini yalnız bırakmayarak cepheye gitti ve askerlik hayatını eşiyle birlikte paylaştı. Bu dönemde savaş tecrübesi edinen Kara Fatma, kısa süre sonra savaşın acı yüzüyle daha derin bir şekilde tanışacaktı.
I. Dünya Savaşı ve Eşinin Şehadeti
I. Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cephesi’nde mücadele eden Kara Fatma, ailesinden dokuz-on kadınla birlikte aktif olarak savaştı. Eşi Binbaşı Ahmet Bey’in Sarıkamış Harekatı sırasında şehit olduğu haberini aldığında büyük bir acı yaşadı, ancak bu durum onu mücadeleden vazgeçirmedi. Ailesiyle birlikte Erzurum’a geri döndü ve savaşın devam eden zor şartları altında halkın ve cephe gerisindeki askerlerin ihtiyaçlarını karşılamak için çalışmalara katıldı. Mücadelesi, kadınların savaşta nasıl önemli roller üstlenebileceğinin bir örneği oldu.
Kurtuluş Savaşı’nda Rolü ve Milis Komutanlığı
1919 yılında Sivas Kongresi döneminde, Mustafa Kemal Atatürk ile bizzat görüşmek için Sivas’a gitmeye karar verdi. Onunla yaptığı görüşme sonucunda milis müfreze komutanı olarak görevlendirildi. Aldığı bu sorumlulukla Kara Fatma, Anadolu’nun işgale karşı direnişine aktif olarak katıldı. İstanbul’a giderek burada silah ve adam kaçırma gibi direniş faaliyetlerini organize etti. İstanbul’daki faaliyetleriyle işgal kuvvetlerine ciddi zararlar verdi ve yeraltı direnişinin önemli isimlerinden biri haline geldi.
İzmir’in Yunan işgaline uğraması üzerine, İzmir’e giderek kurtuluşu için savaşa katıldı. Burada, kadınlardan ve gönüllülerden oluşan bir milis birliği kurarak fiilen savaşın içinde yer aldı. Kara Fatma’nın cesareti ve liderlik yetenekleri, sadece erkek askerler arasında değil, kadın savaşçılar arasında da büyük bir etki yarattı. Birlikleriyle Ege Bölgesi’nde Yunan kuvvetlerine karşı direniş göstermeye devam etti ve İzmir’in kurtuluşuna katkıda bulundu.
Savaştan Sonraki Yılları ve Unutulması
Savaş sonrası, Kara Fatma’nın gösterdiği kahramanlıklar halk arasında büyük takdir topladı. Ancak Cumhuriyetin kuruluşu sonrasında, Kurtuluş Savaşı’na katılan diğer birçok kahraman gibi, onun da adı zamanla unutulmaya başladı. Savaştan sonra mütevazı bir yaşam süren Kara Fatma, savaşın izleri ve yorgunluğu ile hayatını sürdürdü. Geçimini sağlamak için zor dönemler geçirdiği bilinir. Yıllar boyunca maddi sıkıntılarla mücadele eden Kara Fatma, vefatından önce büyük ölçüde unutulmuştu.
Ancak, Kurtuluş Savaşı’nda üstlendiği kritik rol, askeri başarısı ve Türk kadınlarının mücadelesine yaptığı katkılar daha sonra yeniden hatırlanmış ve takdir edilmiştir. Fatma Seher Erden, savaş boyunca gösterdiği cesaretle sadece bir asker değil, aynı zamanda Türk kadınlarının gücünün bir simgesi olarak anılmaktadır. Cesareti, disiplini ve vatanseverliğiyle Kurtuluş Savaşı’nın kahramanları arasında yerini almıştır.
Fatma Seher Erden’in Mirası
Kara Fatma, Türk kadınlarının Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünün en güçlü sembollerinden biridir. Liderlik ettiği milis birlikleri ve cephedeki aktif rolü, onun ne denli cesur ve kararlı bir karaktere sahip olduğunu gösterir. Savaş sonrası yaşadığı unutulmuşluk, birçok kahramanın yaşadığı ortak bir kader olmasına rağmen, bugün onun adı yeniden anılmakta ve kadın kahramanlar arasında öne çıkmaktadır. Türk kadınlarının özgürlük ve bağımsızlık mücadelesine yaptığı katkı, onun tarihimizdeki özel yerini sağlamlaştırmaktadır.
Fatma Seher Erden, Kurtuluş Savaşı’nın en güçlü kadın figürlerinden biri olarak, askeri başarıları ve liderlik yetenekleriyle tarihteki yerini almış ve Türk milletine örnek olmuştur.
Halime Kocabıyık (Halime Çavuş) (1898 – 1976)
Halime Kocabıyık, Kurtuluş Savaşı’nın kahraman kadınlarından biri olarak Türk tarihine adını yazdırmıştır. 1898 yılında Kastamonu’da doğan Halime, henüz genç yaşta ülkesinin içinde bulunduğu zor durumu görerek mücadeleye katılmaya karar verdi. Ailesinin “kızım gitme” şeklindeki yalvarışlarına aldırış etmeden vatanı için mücadeleye atıldı. Ancak o dönem kadınların cepheye katılması çok yaygın olmadığından, Halime Çavuş bu zorlu yola erkek kılığına girerek çıktı. Saçlarını kazıttı, erkek gibi traş oldu ve adını “Halim Çavuş” olarak tanıttı. Uzun bir süre boyunca çevresindekiler onun bir kadın olduğunu fark etmeden, Türk askerleriyle omuz omuza savaştı.
Kurtuluş Savaşı’ndaki Rolü ve Fedakarlığı
Halime Çavuş, Kurtuluş Savaşı sırasında özellikle mühimmat taşımada önemli görevler üstlendi. Zorlu cephe koşullarında büyük bir cesaret ve kararlılıkla görev yaparken, birçok defa düşmanın açtığı ateşe maruz kaldı ve bu saldırılardan birinde bir ayağı sakat kaldı. Ancak yaşadığı bu zorluklara rağmen savaşı bırakmadı ve mücadelesine devam etti. Bir keresinde İnebolu’dan cepheye cephane taşırken, Mustafa Kemal Paşa ile karşılaştı. O sırada karşılaştığı kişinin Mustafa Kemal olduğunu bilmeyen Halime Çavuş’a, Paşa “Sen üşümüyor musun böyle?” diye sordu. Halime Çavuş ise ona cesurca, “Bey, 100 bin kişi kurtulacak, ben öleceğim de ne olacak?” diyerek vatanı için her türlü fedakarlığı yapmaya hazır olduğunu ifade etti. Bu cevap, onun cesaretinin ve vatan sevgisinin güçlü bir sembolü olarak hafızalara kazındı.
Savaş Sonrası Yaşamı ve Anısı
Kurtuluş Savaşı’nın ardından Halime Çavuş’un kadın olduğu ortaya çıktığında, halk arasında büyük bir saygı kazandı. Ancak, diğer pek çok kadın kahraman gibi Halime Çavuş da savaşın bitmesinden sonra uzun yıllar boyunca hak ettiği değeri görmedi. Savaşın ardından Kastamonu’ya dönerek mütevazı bir yaşam sürdü ve 1976 yılında hayatını kaybetti. Yaşamı boyunca gösterdiği kahramanlıklar ve fedakarlıklarla Türk milletinin bağımsızlık mücadelesine büyük katkılar sağlayan Halime Çavuş, kadınların Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünün en önemli temsilcilerinden biri olarak anılmaktadır.
Halime Çavuş, cesareti, fedakarlığı ve vatan sevgisiyle Türk tarihinin unutulmaz kadın kahramanlarından biri olarak anılmaktadır. Onun mücadelesi, kadınların Kurtuluş Savaşı’na olan katkısını ve bağımsızlık için verilen fedakarlıkları simgelemektedir.
Hafız Selman İzbeli (?-1951)
Hafız Selman İzbeli, Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet döneminde Türk kadınlarının sosyal ve siyasi hayattaki yerini güçlendiren önemli bir figürdür. Kastamonu’nun ileri gelen ailelerinden gelen İzbeli, varlıklı bir ailenin kızı olmasına rağmen halkıyla iç içe yaşamış, Kurtuluş Savaşı sırasında gösterdiği fedakarlıklarla halkın gönlünde taht kurmuştur. Kurtuluş Savaşı’nda Kastamonu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Kadınlar Kolu’nun kurucularından biri olan Hafız Selman, Kastamonu’da kadınları örgütleyerek asker için çorap, fanila gibi ihtiyaçları ördürüp cepheye göndermiştir. Sadece cephe gerisinde değil, asker Kastamonu’ya geldiğinde onları yolda karşılayarak doyurmuş ve destek olmuştur. Halkın arasında güçlü bir lider olan Hafız Selman, Kastamonu’nun ilk kadın meclis üyesi olma onurunu da taşıyordu.
Cumhuriyet Kadını ve Siyasi Hayatı
Sıkı bir Atatürk hayranı olan ve kendisini her zaman bir “Cumhuriyet Kadını” olarak tanımlayan Hafız Selman İzbeli, Cumhuriyet’in ilanından sonra büyük bir azimle yeni Türk harflerini öğrenmiş ve her fırsatta Atatürk devrimlerine olan bağlılığını dile getirmiştir. Ona milletvekilliği teklifi bile yapılmış, ancak bu teklifi reddetmiştir. Kendi deyimiyle “Hafız” olduğu için başını açamayacağını ve bu yüzden milletvekili olamayacağını söylemiştir. Bu karar, onun dini değerlerine olan bağlılığı ile Cumhuriyet ideallerine olan sadakatini bir arada yaşadığını göstermektedir. Hafız Selman, hem dini inançlarına bağlı kalmış hem de Atatürk devrimlerine olan desteğini her zaman dile getirmiştir. 1951 yılında hayatını kaybeden Hafız Selman İzbeli, Türk kadınının Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet dönemindeki rolünü en iyi temsil eden isimlerden biri olarak anılmaktadır.
Hafız Selman İzbeli, hem Kurtuluş Savaşı’ndaki fedakarlıklarıyla hem de Cumhuriyet dönemindeki öncü kimliğiyle Türk kadınlarının güçlü bir temsilcisi olmuştur. Dini inançlarına ve Cumhuriyet devrimlerine olan bağlılığı, onu dönemin önemli bir figürü yapmış ve toplumda derin bir iz bırakmıştır.
Gördesli Makbule (1902 – 1922)
Gördesli Makbule, Türk Kurtuluş Savaşı’nın kadın kahramanlarından biri olarak bilinir. 1902 yılında doğan Makbule Hanım, henüz bir yıllık evliyken eşinin yanında Milli Mücadele’ye katılmaya karar vermiştir. 15 Mayıs 1919’da Yunan ordusunun İzmir’i işgaliyle birlikte Batı Anadolu’daki işgal süreci başlamış, bu durum Makbule’nin savaşta aktif rol almasını tetiklemiştir. 7 Kasım 1921’de kocası Halil Efe ile birlikte Türk çetelerine katılarak, Yunan kuvvetleriyle girdiği çatışmalarda yer almıştır. Yunan ordusunun Sakarya Muharebesi’nde yaşadığı yenilgi sonrasında Afyon mevzilerine çekilmesiyle birlikte, Makbule ve Halil Efe’nin çetesi, düşman askerlerine karşı direnişlerini sürdürmüştür.
Savaşın İçinde Bir Kahraman
Makbule Hanım, kocası Halil Efe’nin Gördes-Sındırgı-Akhisar bölgesinde yürüttüğü direniş faaliyetlerine aktif olarak katılmıştır. Yunan kuvvetleri ile çıkan çatışmalarda cesurca mücadele eden Makbule, bir gün Kocayayla baskınında geri çekilen silah arkadaşlarına cesaret vermek için öne atılmıştır. Bu cesareti onu, erkek askerler kadar cesur bir savaşçı olarak tanımaya olanak sağlamış, fakat bu atılımı başından vurulmasına ve şehit olmasına yol açmıştır. Savaşın içinde gösterdiği cesaret ve fedakarlıkla, Gördesli Makbule, sadece bir eş değil, aynı zamanda bir kahraman olarak Türk tarihine damga vurmuştur.
Makbule Hanım, Türk kadınının Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünü ve cesaretini simgeleyen önemli bir figür olarak, milli mücadeledeki katkılarıyla unutulmaz bir miras bırakmıştır.
Gördesli Makbule, genç yaşta hayatını kaybetmiş olsa da, Türk milletinin bağımsızlığı için gösterdiği cesaret ve fedakarlık, onu tarih sayfalarında daima hatırlanacak bir kahraman yapmıştır.
Nene Hatun (1857 – 1955)
Nene Hatun, Türk direnişinin sembol isimlerinden biri olarak, 1857 yılında Erzurum’da dünyaya gelmiştir. 8 Kasım 1877’de Rus işgalinin Erzurum’a ulaşmasıyla birlikte düşmanın Aziziye Tabyası’nı ele geçirdiği haberinin cami minarelerinden duyurulması üzerine, beşikteki bebeğini bırakarak tabyalara koşmuştur. Savaş esnasında cesurca mücadele ederken yaralanan Nene Hatun, Türk askerlerinin direnişine katılarak vatanı için büyük bir fedakarlık göstermiştir. Savaşın ardından Erzurum’un Eminkurbu mahallesine yerleşmiş, burada dört erkek ve iki kız çocuğu dünyaya getirmiştir. Oğullarından ikisi, I. Dünya Savaşı sırasında şehit düşmüştür.
Nene Hatun, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinde önemli bir simge haline gelmiş ve 1952 yılında kendisine “3. Ordunun Nenesi” unvanı verilmiştir. Hayatı boyunca gösterdiği cesaret ve fedakarlık, onu Türk kadınları arasında bir kahraman olarak öne çıkarmıştır. 22 Mayıs 1955 tarihinde zatürre hastalığı nedeniyle hayatını kaybeden Nene Hatun, cenazesi ile Aziziye Şehitliği’nde resmi törenle toprağa verilmiştir. Nene Hatun, milli mücadeledeki kahramanlıklarıyla Türk tarihine adını altın harflerle yazdırmış ve Türk milletinin bağımsızlık sembollerinden biri olarak anılmaya devam etmektedir.
Nene Hatun, vatanı için gösterdiği cesaret ve fedakarlıklarla, Türk kadınlarının Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünü ve önemini simgeleyen unutulmaz bir figür olmuştur.
Çete Emir Ayşe (1894 – 1967)
Çete Emir Ayşe, Türk Kurtuluş Savaşı’nda önemli bir rol oynamış kahraman kadınlardan biridir. 1894 yılında doğan Emir Ayşe, Yunan askerlerinin Aydın’a doğru ilerlemesi sırasında iki arkadaşıyla birlikte Menderes Nehri’nin diğer tarafına geçmeye çalışırken, arkadaşlarının kayıktan düşüp boğulması üzerine geri dönmek zorunda kalmıştır. Bu trajik olayın ardından, Çanakkale’de ölen kocasından kalan tek hatıra olan elmas küpelerini bozdurarak kendisine bir tüfek almış ve dağa çıkarak Yörük Ali Efe’ye katılmıştır. Emir Ayşe, 7 Eylül 1922’ye kadar Yunan ordusuna karşı kahramanca savaşarak Aydın’ın kurtuluşunda önemli bir katkı sağlamıştır.
Savaş sonrası, Mustafa Kemal Atatürk’ün katıldığı bir törende, Emir Ayşe’nin de aralarında bulunduğu kahramanlara İstiklal Madalyası takdim edilmiştir. Emir Ayşe, bu madalyayı, “Savaştım Yunana karşı, elimde kalan en değerli şey Atatürk’ün göğsüme taktığı İstiklal Madalyası’dır” diyerek büyük bir gururla anmıştır. Bu ifadeleri, onun vatan sevgisini ve bağımsızlık mücadelesine olan bağlılığını açıkça ortaya koymaktadır. 1967 yılında hayata veda eden Çete Emir Ayşe, Türk kadınlarının Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünü simgeleyen önemli bir figür olarak tarihimize geçmiştir.
Çete Emir Ayşe, cesareti ve fedakarlığıyla Türk tarihine damga vuran bir kahraman olarak anılmaya devam etmektedir.
Tayyar Rahime (1890 – 1920)
Tayyar Rahime, Adana doğumlu bir kahraman kadın olarak Türk Kurtuluş Savaşı’nda önemli bir rol oynamıştır. 1920 yılında Türkler ile Fransızlar arasında gerçekleşen çatışmalara katılan Rahime Hanım, savaşın ilk dönemlerinde keşif görevleri ve cephe gerisinde kundakçılık yapmıştır. Bu görevlerini büyük bir cesaretle yerine getirmiş ve zamanla cephede de aktif olarak savaşa katılmıştır.
1920’de Türk askerleri arasında yorgunluk ve korku nedeniyle bir duraksama yaşandığında, Rahime Hanım cesur bir çıkış yaparak “Ben kadın olduğum halde ayakta duruyorum da, siz erkek olarak yerlerde sürünmekten utanmıyor musunuz?” diyerek askerlerin moral bulmasına ve toparlanmasına yardımcı olmuştur. Aynı muharebede, ateş hattında kalan iki arkadaşını korumak için cesurca öne atılmış, ancak bu eylemi sonucunda şehit olmuştur. Tayyar Rahime, cesareti ve fedakarlıklarıyla Türk kadınlarının Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünü simgeleyen önemli bir figür olarak anılmaya devam etmektedir.
Tayyar Rahime, milli mücadelede gösterdiği kahramanlıklarla Türk tarihine adını yazdırmış ve vatan sevgisiyle hareket eden kadınların sembollerinden biri olmuştur.
Adile Onbaşı (1870 – 1948)
Adile Onbaşı, Türk Kurtuluş Savaşı’nın kahraman kadınlarından biri olarak bilinir ve silah arkadaşları arasında “Kara Fatma” adıyla anılmaktadır. 1870 yılında Tarsus’ta doğan Adile Hanım, 1919 yılında Kuva-i Milliye saflarına katılarak silah almış ve milli mücadeleye aktif olarak destek vermiştir. Afyon Savaşı’na 8-10 kişilik bir milis kuvvetiyle katılmış ve Tarsus’un kurtarılmasında önemli katkılarda bulunmuştur.
Adile Onbaşı, cesareti ve kararlılığı ile tanınmış, 78 yaşında bile sırtına yüklediği top mermileri ile önde yürüyerek mücadele etmiştir. Türk milletinin bağımsızlık mücadelesine olan bağlılığı, onun tarih boyunca anılmasını sağlayan önemli bir özellik olmuştur. 1948 yılında vefat eden Adile Onbaşı, Türk kadınlarının Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünü simgeleyen önemli bir figür olarak hafızalarda yer etmiştir.
Adile Onbaşı, gösterdiği cesaret ve fedakarlıkla, milli mücadelenin sembollerinden biri olmuştur.
Hatı Çırpan (Satı) (1890 – 1956)
Hatı Çırpan, Türk Kurtuluş Savaşı döneminde ülkesine büyük katkılarda bulunmuş bir kahraman kadındır. 1890 yılında doğan Satı, İstiklâl Harbi sırasında orduya malzeme sağlamak için mücadele etmiş, bu süreçte çiftçilik yaparak halkına ve askerlerine destek olmuştur. Harf İnkılabı’nın ardından açılan Millet Mektepleri’nde okuma-yazma öğrenerek eğitimine önem vermiştir.
26 Ekim 1933’te kadınlara muhtar olma hakkı verilmesiyle birlikte Kazan köyünün muhtarlık seçimlerini kazanarak, babasının ardından muhtar seçilen Türkiye’nin ilk kadın muhtarlarından biri olmuştur. Ayrıca, 1935 seçimlerinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne giren 18 kadın milletvekilinden biri olarak, Türk kadınlarının siyasetteki yerini güçlendirmiştir. 1956 yılında vefat eden Hatı Çırpan, cesareti ve azmiyle Türk kadınlarının Kurtuluş Savaşı ve sonrasındaki mücadelelerinde sembol isimlerden biri olarak anılmaktadır.
Hatı Çırpan, gösterdiği liderlik ve fedakarlıkla, Türk kadınlarının toplumdaki rolünü ve önemini vurgulayan önemli bir figürdür.
Halime Kaptan, 1882 yılında Cide’nin Malyas köyünde doğmuş ve hayatı boyunca vatanına önemli hizmetlerde bulunmuş bir kahraman kadındır. Asıl adı Rahime Demirel olan Halime Kaptan, Hüseyin oğlu İzzet ile evlenerek Memiş köyüne gelin gitmiştir. Kurtuluş Savaşı’nın karanlık günlerinde, özellikle Cide’ye erzak ve İnebolu’ya cephane taşıma görevlerinde yer alarak önemli bir rol üstlenmiştir.
Rıfat Ilgaz’ın eserlerinde “Halime Kaptan” olarak anılan bu cesur kadın, İstanbul’dan İnebolu’ya cephane kaçırılması sırasında teknesiyle görev almış ve hırçın Karadeniz’in gözü pek kaptanı olarak tanınmıştır. Halime Kaptan, cesareti ve fedakarlığıyla, Türk kadınlarının milli mücadeledeki rolünü simgeleyen önemli bir figür olarak hafızalarda yer etmiştir. 23 Mart 1964 yılında vefat eden Halime Kaptan, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinde unutulmaz bir kahraman olarak anılmaktadır.
Halime Kaptan, gösterdiği cesaret ve azimle, Kurtuluş Savaşı’ndaki kadın kahramanların simgelerinden biri olmuştur.
Zekiye Hanım
Zekiye Hanım, Türk kadınlarının milli mücadeleye katkı sağlamak için gösterdiği azim ve kararlılığın simgelerinden biridir. 10 Aralık 1919 tarihinde Kastamonu’da düzenlenen İlk Türk Kadın Mitingi, bu kararlılığın en çarpıcı örneklerinden biri olarak tarihe geçmiştir. Miting, Darülmuallimat (Kız Öğretmen Okulu) bahçesinde gerçekleştirildi ve üç binden fazla Kastamonulu kadının katılımıyla ülkemizin işgalini ve insanlık dışı vahşetleri protesto etme amacı güdüyordu.
Tertip komitesi başkanı olarak Zekiye Hanım, bu önemli etkinlikte Darülmuallimat Müdiresi Hikmet Hanım, yardımcısı İclal Hanım ve Fırka Kumandanı Miralay Osman Bey’in kızı Refika Hanım ile birlikte konuşma yapmışlardır. Yaptıkları konuşmalarda, ülkelerinin içinde bulunduğu zor durumu ve yaşanan olaylardan duydukları derin üzüntüyü dile getirmişlerdir. Zekiye Hanım’ın liderliğindeki bu miting, Türk kadınlarının milli mücadeledeki rolünü pekiştiren ve toplumsal bilinci artıran önemli bir adım olmuştur.
Zekiye Hanım, cesareti ve kararlılığıyla, Türk kadınlarının bağımsızlık mücadelesindeki etkinliğini ve gücünü ortaya koymuştur.
“Dünya’da hiçbir milletin kadını, milletini kurtuluşa ve zafere götürmekte, Anadolu kadınından daha fazla çalıştım diyemez.”
